28-ئاۋغۇست (پەيشەنبە) كۈنى، ئامېرىكا ھىندىستان ماللىرىغا %50 باج قويغانلىقى رەسمىي كۈچكە ئىگە بولغاندىن كېيىنكى كۈنى، ھىندىستان ھۆكۈمىتى خام پاختا ئىمپورت باجىدىن كەچۈرۈم قىلىنىشنى 2025-يىلى 31-دېكابىرغىچە ئۇزارتتى.
بۇ كەچۈرۈم قىلىنىشتىن ئىلگىرى، ھىندىستانغا ئىمپورت قىلىنغان پاختىغا تەخمىنەن %11 باج قويۇلغان ئىدى. مالىيە مىنىستىرلىكى دەسلەپتە ئۇقتۇرۇلغان كەچۈرۈم مۇددىتىنىڭ 19-ئاۋغۇستتىن 30-سېنتەبىرگىچە ئىكەنلىكىنى، ھازىر بۇ يىلنىڭ ئاخىرقى ئۈچ ئېيىغىچە ئۇزارتىلغانلىقىنى بىلدۈردى.
بۇ قارار، بايرام پەسلىدىن بۇرۇن دۆلەت ئىچىدىكى توقۇمىچىلىق سانائىتىنى قوللاشنى مەقسەت قىلغان بولسىمۇ، ئەمما سودا مۇناسىۋىتى جىددىيلىشىۋاتقان مەزگىلدە ۋاشىنگتونغا قارىتا بېكىتىلگەن پوزىتسىيە دەپ قارىلىدۇ.
بۇ ھىندىستان-ئامېرىكا سودا مۇناسىۋىتىدىكى مۇھىم بىر پەيتتە يۈز بەردى. ۋاشىنگتون يېقىندا ھىندىستان ئېكسپورت ماللىرىغا يۇقىرى ئۆز-ئارا باج قويدى، سودا سۆھبەتلىرى توختاپ قالدى. بۇ يىلنىڭ فېۋرال ئېيىدا، ئىككى دۆلەت رەھبەرلىرى 2025-يىلى كۈزگىچە ئىككى تەرەپلىك سودا كېلىشىمىنىڭ بىرىنچى باسقۇچىنى ئىمزالاشقا كېلىشتى.
ھىندىستانلىق تەتقىقات مەركىزى بولغان دۇنياۋى سودا تەتقىقات تەشەببۇسى (GTRI) نىڭ قۇرغۇچىسى ئاجاي سرىۋاستاۋا مۇنداق دېدى: «بۇ ئامېرىكىنىڭ ئەندىشىلىرىنى ھەل قىلىش بىلەن بىرگە ئىچكى سەزگۈرلۈكلەرنى قوغدايدىغان بىر تەدبىر». ئۇ يەنە بۇ ئۇزارتىش مۇددىتىنىڭ يېڭى دېھلىنىڭ ئىككى تەرەپلىك سۆھبەتلەردە سۆھبەتلىشىش رولىنى ساقلاپ قېلىشىغا يول قويىدىغانلىقىنى قوشۇمچە قىلدى.
«ھىندىستان ۋاقىت گېزىتى» نىڭ خەۋىرىگە قارىغاندا، ھىندىستان ھۆكۈمىتىنىڭ يۇقىرى دەرىجىلىك ئەمەلدارلىرى ئامېرىكىنىڭ 25-ئاۋغۇستتىن 30-ئاۋغۇستقىچە ئالتىنچى قېتىملىق ئىككى تەرەپلىك سودا سۆھبىتى ئۈچۈن يېڭى دېھلىغا سۆھبەت ۋەكىللىرىنى ئەۋەتىش پىلانىنى بىكار قىلغانلىقىنى جەزملەشتۈردى. ئامېرىكا ۋەكىللەر ئۆمىكىنىڭ ھىندىستانغا قىلغان زىيارىتىنىڭ بىكار قىلىنىشى، ھىندىستان-ئامېرىكا ئىككى تەرەپلىك سودا كېلىشىمى سۆھبىتىنىڭ بىرىنچى باسقۇچىنىڭ دەسلەپكى پىلان بويىچە بۇ كۈزدىن بۇرۇن تاماملىنىشى مۇمكىن ئەمەسلىكىنى كۆرسىتىپ بېرىدۇ.
ھىندىستاندا پاختا ئىشلەپچىقىرىش مىقدارى تۆۋەنلەپ، 2023-مالىيە يىلىدىكى تەخمىنەن 33 مىليون 700 مىڭ بولاقتىن 2025-مالىيە يىلىدىكى تەخمىنەن 30 مىليون 700 مىڭ بولاققا چۈشۈپ قالدى. بۇ توقۇمىچىلىق زاۋۇتلىرىنى ئىمپورتنى كۆپەيتىشكە مەجبۇرلىدى. سانائەت جەمئىيەتلىرى تەمىنلەش كەمچىللىكىنىڭ پاختا يىپ ۋە كىيىم-كېچەك باھاسىنىڭ ئۆرلىشىگە سەۋەب بولۇپ، ئېكسپورتنىڭ رىقابەت كۈچىگە تەھدىت سالىدىغانلىقىدىن ئاگاھلاندۇرۇپ كەلدى.
ئامېرىكا ئېكسپورت قىلغۇچىلىرى ئۈچۈن بۇ ھەرىكەت بىۋاسىتە پۇرسەت يارىتىپ بېرىدۇ. 2025-مالىيە يىلىدا، ھىندىستان ئىمپورت قىلغان 1 مىليارد 200 مىليون ئامېرىكا دوللىرىلىق پاختا ئاساسەن 28 مىللىمېتىر ياكى ئۇنىڭدىن ئۇزۇن تالالىق سۈپەتلىك پاختا ئىدى. ئامېرىكا بۇ ساھەدىكى ئاساسلىق تەمىنلىگۈچى.
داڭلىق كىيىم-كېچەك ئېكسپورت قىلغۇچى بىرلەشمىنىڭ بىر مەسئۇلى مۇنداق دېدى: «پاختا سۆھبەتتىكى قىيىن نۇقتا. بۇ قەدەم سۆھبەتكە ياخشى نىيەت قوشۇشى ۋە توقۇمىچىلىق مەھسۇلاتلىرىغا كەڭ دائىرىلىك تاموژنا بېجى ئىمتىيازلىرىنىڭ يولىنى ئېچىشى مۇمكىن».
ھىندىستانغا پاختا ئىمپورت قىلىش مىقدارى 2024-مالىيە يىلىدىكى 1 مىليون 520 مىڭ بولاقتىن 2025-مالىيە يىلىدىكى 2 مىليون 710 مىڭ بولاققا كۆرۈنەرلىك ئاشتى. ئاساسلىق تەمىنلىگۈچىلەر ئامېرىكا، بىرازىلىيە، مىسىر، بېنىن، تانزانىيە ۋە باشقا ئافرىقا دۆلەتلىرى ئىدى.
ۋاشىنگتوننىڭ تاموژنا بېجىنى يولغا قويۇشى ئىككى تەرەپلىك سودا ئىستىقبالىغا سايە تاشلىغان بولسىمۇ، يېڭى دېھلىنىڭ پاختا مەسىلىسىدىكى ھەرىكىتى تالاش-تارتىشنى پەسەيتىش ئۈچۈن قىلىنغان ئۇرۇنۇش دەپ چۈشەندۈرۈلدى.
Crisil Ratings نىڭ تەكشۈرۈش نەتىجىسىگە قارىغاندا، ئامېرىكىنىڭ ھىندىستان ئىمپورت قىلغان تاۋارلىرىغا قويغان %50 تاموژنا بېجى 27-ئاۋغۇستتىن باشلاپ يولغا قويۇلغانلىقتىن، ھىندىستان كىيىم-كېچەك سانائىتىنىڭ كىرىم ئېشىشى ئالدىنقى مالىيە يىلىغا سېلىشتۇرغاندا يېرىمىغا يېقىن تۆۋەنلەيدۇ. پايدا نىسبىتىنىڭ تۆۋەنلىشى بىلەن بىر ۋاقىتتا، بۇ كەسىپ قاتناشقۇچىلىرىنىڭ ئىناۋەت كۆرسەتكۈچىگە تەسىر كۆرسىتىدۇ. شىركەت بۇ تەسىرنىڭ كارخانىلارغا قاراپ ئوخشىمايدىغانلىقىنى، چۈنكى بەزى كارخانىلارنىڭ كىرىمىنىڭ %40 تىن كۆپرەكىنى ئامېرىكىدىن تاپىدىغانلىقىنى بىلدۈردى.
ئېلان قىلىنغان ۋاقىت: 2025-يىلى 9-ئاينىڭ 3-كۈنى